Yazmaca Dergisi

flickr facebook twitter feed

Screen

Profile

Direction

Menu Style

Cpanel

Sel ve Selden Korunma Yolları

  • PDF

 

ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ

EĞİTİM FAKÜLTESİ

TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ

BÖLÜMÜ

ANLATMA TEKNİKLERİ 1: YAZMA EĞİTİMİ

EMİNE ESER

100110036

3/1

YAZ 2012

 

 

 

İÇİNDEKİLER

 

*Selin Tanımı

*Selin Oluşma Nedenleri

*Selden Korunma Yolları

*Sel Felaketine Karşı Alınacak Önlemler

     -Sel Öncesinde

     -Sel Sırasında

     -Sel Sonrasında

*Acil Durum ve İletişim Planı

*Sel Felaketinde İhtiyaç Duyulabilecek Malzemeler 

*Seller Toplum Sağlığını Nasıl Etkiler?

 

 

 

                         Sel ve Selden Korunma Yolları                                     


     Sel, bir bölgede toprağı belirli bir süre için tamamen veya kısmen su altında bırakan ani, büyük ve düzensiz su akıntılarına verilen isimdir. İnsanlar büyük nehirlerin kıyısında, dağ yamaçlarında, çöllerde nerde yaşıyor olurlarsa olsunlar selden kaçamazlar.Sel insanların her yerde karşılaşabileceği bir doğa olayıdır. Yerleşilen yerlerdeki orman zenginliği, selin görülme sıklığını değiştirmesine rağmen özellikle sel olayını dikkate almadan kurulan altyapılar bu doğa olayının bir faciaya dönüşmesine neden olabilmektedir.

       Ülkemizde sadece 1995 yılında üç bölgede görülen sel olayı 160 kişinin ölümüne neden olmuştur. Her yıl can kaybına neden olmasa bile seller sonucu milyarlarca liralık ekonomik kayıplar yaşanmaktadır. Bu amaçla gelişmiş ülkeler sel riskini en aza indirmek için erken uyarı sistemleri geliştirerek can kaybını en aza indirmeyi başarmışlardır.

     Selin en sık rastlanan sebebi kuvvetli ve uzun süreli yağıştır. Seller kar erimesi sonucu oluşan kuvvetli akışlar veya drenaj kanallarının tıkanması sonucunda da meydana gelebilir. Günümüzde rastlanılan en yaygın sebep ise kuvvetli yağmur fırtınalarında drenaj sistemlerindeki yetersizlik sonucu ana nehir kanallarının tamamen dolu olması ile meydana gelen taşmalar sonucu oluşan sellerdir. Dağlık bölgelerde ise seller kar erimesi veya yağışla birleşen kar suyundan meydana gelir. Çok nadir olarak da barajların çökmesi ve taşmasından kaynaklanan sellere rastlanılmaktadır.

                  

     Selden Korunma Yolları


*Afet ilkyardım çantası oluşturun ve yanınızda bulundurun.

     *Sel uyarılarını radyo ve televizyon yayınlarından takip edin.

     *Gerektiğinde meteorolojiden bilgi alın.

*Evdeki değerli eşyalarınızı ve önemli belgelerinizi yüksek yerlere kaldırın.

*Zarar yol açabilecek eşyalarınızı içeri alın.

*Su kesintisi yaşanabileceğinden yedek içme suyunuzun olduğundan emin olun.

*Suyun evi terk ettiği her yerden içeri de girebileceğini hatırlayın.

*Selin kullanabileceği ark, hendek, vadi ve kanyon gibi yerlerden uzak durun.

*Asla sel suyu içinde araba kullanmayın, ölümlerin %80'inin araç içinde olduğunu unutmayın.

* Binadaki yapısal hasarı kontrol edin.

*Evde bulunan lavabo , küvet ve duş alınan yerlerdeki atık su deliklerini su sızdırmayacak şekilde tıpalarla kapatın.

 

          Sel Felaketine Karşı Alınacak Önlemler

Sel Öncesinde;

Sel yataklarına yerleşmeyin, kamp kurmayın, otomobil park etmeyin.

Bulunduğunuz noktanın sele maruz kalma riskini yetkililerden öğrenin.

Sel sigortası yaptırın.

Bölgedeki sel uyarı işaretlerini ve yerel erken uyarı sistemlerini öğrenin.

Bina içinde ve dışında yüksek ve sel basma tehlikesinin az olduğu güvenli yerleri belirleyin.

Gerektiğinde kullanmak üzere kum, kum torbaları, naylon, çivi, kontrplak, tahta vb. inşaat malzemelerini depo edin ve bir alet sandığını hazır bulundurun.

Binanızın kanalizasyon bağlantısına sel sularının gelmemesi ve lağımın geri basmaması için, bir çek-valf vanası yerleştirin.

Zemin katlarındaki elektrik tesisatını, makine vb. mekanik teçhizatı 100 yıllık sel su seviyesinin üzerinde bir yüksekliğe yerleştirin.

Acil durumlarda birbirinden ayrı düşen bireyler için haberleşme planı geliştirin.

Bölge dışından bir kişiyi bağlantı kurulacak kişi olarak belirleyin.

Binayı boşaltmanız gerektiği zaman nerelere gidebileceğinizi önceden belirleyin.

Sel anında binayı boşaltmak için plan ve tatbikatlar yapın. Tüm bireylerin acil durumda nasıl hareket edeceğinden emin olun. Kaçış yolunu bilin.

Aranabilecek polis, itfaiye vb. birimlerin telefon numaralarını görünür bir yere asın.

Binadaki tüm bireylere nasıl ve ne zaman elektrik, gaz ve su vanalarının kapatılacağını öğretin.

Sigorta poliçesi vb. kıymetli evraklarınızı özel kasalara veya su geçirmez kaplara koyun.

Her yağmurda seli hatırlayın. Olası bir meteorolojik sel gözetleme ve uyarısı için hava durumu raporlarını ve haberleri takip edin.


Sel Sırasında;

Hava durumu raporlarını ve haberleri takip etmeye devam edin.

Sel çantanızı ve acil durumda kullanmak için hazırlandığınız malzemeleri yanınıza alın.

Size bağımlı kişileri, engellileri ve hayvanları unutmayın.

Gereksiz yere telefonu kullanmayın.

Tüm elektrikli ev aletlerini, şalterleri ve vanaları kapatın.

İstenildiğinde evden ayrılmaya ve belirtilen yere gitmeye hazır olun.


Eğer otomobilinizin üzerine bir elektrik teli düşerse, elektrik kesilene kadar otomobilin içinde kalın.

Yangın veya başka bir nedenle otomobili terk etmek zorundaysanız, ayaklarınız yer ile temas ettiğinde vücudunuzun hiç bir noktası otomobille temas etmeyecek şekilde araçtan atlayın.

Görünüşe aldanmayın. Dibini görmediğiniz hiçbir sel suyuna otomobil ile girmeyin, sel suları ile karşılaşınca durun ve başka bir yöne gidin. Unutmayın, dizinize kadar yükselmiş sel suyu otomobilinizi kaldırıp götürebilir. Kestirme yolları değil, belirlenmiş tahliye yollarını kullanın.

Arızalanan ve stop eden otomobili hemen terk edin. Otomobili itmeye kalkışmayın. Hızla yükselebilen sel suları otomobille birlikte sizi de sürükleyip götürebilir.

Yüksek bir yere çıkıp bekleyin. Unutmayın, elektriği sadece metal cisimler değil aynı zamanda kopmuş elektrik telleri ile temas halinde olabilecek su birikintilerinden, bahçe çitlerinden, ağaçlardan ve diğer ıslak cisimlerde iletir bu nedenle uzak durun ve dikkatli olun.

Dibi görünmeyen veya ayak bileğinize kadar yükselmiş sel sularına yürüyerek girmeyin. Çocuklarınızın su birikintilerinin çevresinde, mazgalların etrafında, kuru vadi vb. yerlerde oynamasına asla müsaade etmeyin.


Sel Sonrasında ;
Unutmayın, sel suları çekilmeye başlamadan önce tehlike geçmiş sayılmaz.

Yerel idare tarafından izin verilmedikçe evinize dönmeyin. Merak gidermek için afet bölgesine gitmeyin.

Binanız hala su ile çevrili ise içine girmeyin.

Komşunuza, yaşlı ve engellilere yardım edin.

Binanıza girmeden önce binayı temelden çatıya kadar çökme ve yıkılma tehlikesi için kontrol edin.

Ayrıca bölgedeki heyelan tehlikesini de göz önünde tutun.

Gaz kaçaklarını, yanıcı ve parlayıcı maddeleri düşünerek bina içlerini araştırırken meşale, fener, çakmak ve mum gibi ateşli aydınlatma araçları yerine ışıldak veya pilli el fenerleri kulanın.

Sel temizliği yapılırken, elektrik çarpmaları, karbonmonoksit zehirlenmesi, adale incinmeleri, termal stres, solunum zorlukları, kimyasal maddeler ile kirlenme, yangın, boğulma vb. gibi olaylar çok sık yaşanmaktadır.

Yangın tehlikesi için gaz ve su borularında kırık ve patlak; su altında kalmış elektrik kabloları ve elektrikli araçların olup olmadığını kontrol edin.

Sigorta işlemleriniz için tahrip olan binanızın ve eşyalarınızın resimlerini çekin.

Sel suları ile evinize taşınabilecek olan kimyasal maddeler ve zehirli yılanlara dikkat edin.

Birikintileri uzun bir sopa ile kontrol edip uzaklaştırın.

Su basmış olan yerlerdeki elektrikli aletlere dokunmayın. Bu aletleri kontrol edilmeden ve kurutulmadan önce kullanmayın. Eğer ıslak değilseniz elektriği ana şalterden kesin.

Şehir elektriği kesilmiş ışıklar veya lambalar donuklaşmış ya da titrek bir hal almış ise bir lamba hariç tüm elektrikli aletleri kapatın.

Kopmuş hiç bir kabloya dokunmayın. Elektriğe kapılmış kimseleri çekip kurtarma yerine elektriği kesmeye çalışın.


Sel yolun bir kısmını sürükleyip götürmüş veya çökertmiş olabilir. Su ile kaplanmış yollara girmeden önce yolun derinliğini kontrol edin.

Selden etkilenmiş yiyecekleri, sel suları ile taşınmış sebze ve meyveleri imha edin. Şişe suyundan başka su içmeyin. Kuyu sularını ancak kuyudan belli bir süre su çektikten ve kaynattıktan sonra kullanın.

Her yağmurda seli hatırlayın. Sele karşı almış olduğunuz önlemleri, hazırlıkları ve planlarınızı bir değerlendirmeye tabi tutun, eksiklerinizi tamamlayın ve planlarınızı geliştirin,sel yataklarına yeniden ev yapmayın.

               Acil Durum İletişim Planı 


Sel sırasında birbirinden ayrılan aile fertleri için tekrar bir araya nasıl geleceği konusunda plan yapın.
Sel felaketinin gerçekleşmesi anında aile üyelerinin birbirlerine kolayca ulaşabilmeleri için , bu felaketten etkilenmeyecek bir tanıdığınızı belirleyin. Bu kişi ailenin diğer fertlerine sizin nerede olduğunuzu bildirebilir. 
Ailenin diğer üyelerinin bu kişinin ismini , telefonunu ve adresini bildiğinden emin olun . 
Bütün aile üyelerinin sel ve ya su baskınından sonra ne yapacaklarını bildiklerinden emin olun . 
Aile üyelerine elektriği ,suyu , doğalgazı nasıl ve ne zaman kapatacaklarını öğretin. Çocuklarınızın bu görevi üstlenebilecek olgunluğa sahip olmaları gerekir.Bunu unutmayın. 
Çocuklarınıza ve ailenin diğer üyelerine itfaiye,polis ve acil durumlarda aranabilecek diğer yerleri nasıl ve ne zaman aramaları gerektiğini öğretin. 

 

Sel Felaketinde İhtiyaç Duyulabilecek Malzemeler 

El feneri ve ekstra piller 
Taşınabilir ve pille çalışan radyo ve ekstra piller 
İlk yardım malzemeleri ve kullanım kılavuzu 
Acil durumlar için yiyecek ve içecekler 
Elektrikle çalışmayan konserve açacağı 
Gerekli ilaçlar 
Nakit para ve kredi kartı 
Sağlam su geçirmez ayakkabılar 

 

Seller Toplum Sağlığını Nasıl Etkiler?

Öncelikle ilk günlerde boğulma, trafik kazası dahil çeşitli travmalar ve elektrik çarpmalarına bağlı ölüm ve hastalıklara yol açar. 
Selin ardından etkilenen insanların toplu olarak yer değiştirmesi, yeni sorunlar için de bir zemin oluşturur. Bu insanların sağlıklı suya ulaşamaması, en temel problemdir ve suyla ,gıdayla bulaşan hastalıklar artar. Ayrıca geçici yerleşim yerlerinde kalabalık ortamlarda, hava yoluyla bulaşan hastalıklar da hızla yayılır. Bu koşullarda yaşayan çocuklarda ise, kızamık ve akut solunum yolu enfeksiyonları beklenir. Hava yolu ile bulaşan hastalıklar, kendi evlerinde yaşayan insanlar için de sorun oluşturur. 

Sel ile bulaşıcı/salgın hastalık ilişkisi, şöyle seyretmektedir;

İlk üç gün, bulaşıcı/salgın hastalık pek görülmez.

Dördüncü günden dördüncü haftaya kadar olan bölümde, bulaşıcı hastalıkların görülmesi, sık karşılaşılan bir durumdur. Genellikle sel bölgesinde, selden önce tek, tek bulunan hastalıkların salgın yaptığı görülmektedir.

Dördüncü haftadan sonra kuluçka süresi uzun olan hastalıklar, bu dönemde görülür. 

Hangi hastalıklar görülür?

Öncelikle su ve besin kaynaklı ishalli hastalıkların ortaya çıkmasını bekleriz. Burada temel etken, elektrik, su, kanalizasyon gibi altyapıların zarar görmesi, özellikle de sağlıklı içme ve kullanma suyu sağlanmasında görülen aksaklıklardır.

Bir başka temel etmen, vektör üreme alanlarının artmasıdır. Bu durum da, vektörlerle bulaşan hastalıkların artmasına yol açar. Örneğin, sivrisinek üreme alanlarında bir artış olması, sıtma olgularını artırır. Yine, fare gibi kemiriciler sel ortamında artar ve fare idrarının sel sularına karışması da, bütünlüğü bozulmuş ciltlere temas ile “leptospiroz” dediğimiz hastalığa neden olur. Atık sularının içindeki sıvı ve katı atıkların cilde temas etmesi sonucu deri enfeksiyonlarının da artmasını bekleriz. 

Selin ev ve ev eşyalarını etkilemesi, sel geçtikten sonra da etkili olur. Bu etkileme, sağlık sorunlarını uzun döneme yayar. Bu arada, sel sırasında yaşanan sağlık sorunlarının zamanında tedavi edilmemesi, sağlık sorunlarını ağırlaştırır, komplikasyonlara yol açar, tedaviyi zorlaştırır.

Peki, neler yapılabilir?

Sel riski olan bölgede, hangi sağlık sorunlarının yaşanabileceği önceden değerlendirilmelidir. Düzenli bir bilgi toplama sistemine sahip olmak, kritiktir. Yoksa, oluşturulmalıdır. Bu salt bürokratik bir işlem olarak kabul edilmemelidir; bununla, olası hastalıkların/sağlık sorunlarının erken belirlenmesi ve zamanında müdahalesi mümkün hale gelir.

Selden etkilenen evlerde yaşayanlar her gün ziyaret edilerek, sağlık sorunları izlenmelidir.

En önemli ihtiyaç, sudur. Sel bölgesindekilere, günlük ihtiyacı kadar temiz su sağlanmalıdır. Su dezenfeksiyonu için en kolay ve en hızlı etki gösteren yöntem klor uygulamasıdır. Suların sürekli dezenfeksiyonu sağlanmalı, sağlıklı olmayan sular için, evlere klor tabletleri dağıtılmalıdır.

Halk, kaynağını bilmediği suları içmeme konusunda uyarılmalıdır. Sel sularının ciltle temasının önlenmesi konusunda eğitim yapılmalı, bu durumla karşılaşmış insanların ciltlerini sabunlu suyla yıkaması önerilmelidir.

Kaynaklar:

Britannica Ansiklopedisi

Zaman Gazetesi 25 Ekim 2011

www.haberler.gen

http://www.turkcebilgi.com/ansiklopedi/sel

 

 

 

ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ

 

EĞİTİM FAKÜLTESİ

 

TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ

 

BÖLÜMÜ

 

ANLATMA TEKNİKLERİ 1: YAZMA EĞİTİMİ

 

EMİNE ESER

 

100110036

 

3/1

 

YAZ 2012

 

 

 

 

 

 

 

İÇİNDEKİLER

 

 

 

*Selin Tanımı

 

*Selin Oluşma Nedenleri

 

*Selden Korunma Yolları

 

*Sel Felaketine Karşı Alınacak Önlemler

 

     -Sel Öncesinde

 

     -Sel Sırasında

 

     -Sel Sonrasında

 

*Acil Durum ve İletişim Planı

 

*Sel Felaketinde İhtiyaç Duyulabilecek Malzemeler 

 

*Seller Toplum Sağlığını Nasıl Etkiler?

 

 

 

 

 

 

 

                        

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sel ve Selden Korunma Yolları                                      

 


     Sel, bir bölgede toprağı belirli bir süre için tamamen veya kısmen su altında bırakan ani, büyük ve düzensiz su akıntılarına verilen isimdir. İnsanlar büyük nehirlerin kıyısında, dağ yamaçlarında, çöllerde nerde yaşıyor olurlarsa olsunlar selden kaçamazlar.Sel insanların her yerde karşılaşabileceği bir doğa olayıdır. Yerleşilen yerlerdeki orman zenginliği, selin görülme sıklığını değiştirmesine rağmen özellikle sel olayını dikkate almadan kurulan altyapılar bu doğa olayının bir faciaya dönüşmesine neden olabilmektedir.

       Ülkemizde sadece 1995 yılında üç bölgede görülen sel olayı 160 kişinin ölümüne neden olmuştur. Her yıl can kaybına neden olmasa bile seller sonucu milyarlarca liralık ekonomik kayıplar yaşanmaktadır. Bu amaçla gelişmiş ülkeler sel riskini en aza indirmek için erken uyarı sistemleri geliştirerek can kaybını en aza indirmeyi başarmışlardır.

     Selin en sık rastlanan sebebi kuvvetli ve uzun süreli yağıştır. Seller kar erimesi sonucu oluşan kuvvetli akışlar veya drenaj kanallarının tıkanması sonucunda da meydana gelebilir. Günümüzde rastlanılan en yaygın sebep ise kuvvetli yağmur fırtınalarında drenaj sistemlerindeki yetersizlik sonucu ana nehir kanallarının tamamen dolu olması ile meydana gelen taşmalar sonucu oluşan sellerdir. Dağlık bölgelerde ise seller kar erimesi veya yağışla birleşen kar suyundan meydana gelir. Çok nadir olarak da barajların çökmesi ve taşmasından kaynaklanan sellere rastlanılmaktadır.

 

                  

 

     Selden Korunma Yolları

 


*Afet ilkyardım çantası oluşturun ve yanınızda bulundurun.

 

     *Sel uyarılarını radyo ve televizyon yayınlarından takip edin.

 

     *Gerektiğinde meteorolojiden bilgi alın.

 

*Evdeki değerli eşyalarınızı ve önemli belgelerinizi yüksek yerlere kaldırın.

 

*Zarar yol açabilecek eşyalarınızı içeri alın.

 

*Su kesintisi yaşanabileceğinden yedek içme suyunuzun olduğundan emin olun.

 

*Suyun evi terk ettiği her yerden içeri de girebileceğini hatırlayın.

 

*Selin kullanabileceği ark, hendek, vadi ve kanyon gibi yerlerden uzak durun.

 

*Asla sel suyu içinde araba kullanmayın, ölümlerin %80'inin araç içinde olduğunu unutmayın.

 

* Binadaki yapısal hasarı kontrol edin.

 

*Evde bulunan lavabo , küvet ve duş alınan yerlerdeki atık su deliklerini su sızdırmayacak şekilde tıpalarla kapatın.

 

 

 

          Sel Felaketine Karşı Alınacak Önlemler

Sel Öncesinde;

Sel yataklarına yerleşmeyin, kamp kurmayın, otomobil park etmeyin.

 

Bulunduğunuz noktanın sele maruz kalma riskini yetkililerden öğrenin.

 

Sel sigortası yaptırın.

 

Bölgedeki sel uyarı işaretlerini ve yerel erken uyarı sistemlerini öğrenin.

 

Bina içinde ve dışında yüksek ve sel basma tehlikesinin az olduğu güvenli yerleri belirleyin.

 

Gerektiğinde kullanmak üzere kum, kum torbaları, naylon, çivi, kontrplak, tahta vb. inşaat malzemelerini depo edin ve bir alet sandığını hazır bulundurun.

 

Binanızın kanalizasyon bağlantısına sel sularının gelmemesi ve lağımın geri basmaması için, bir çek-valf vanası yerleştirin.

 

Zemin katlarındaki elektrik tesisatını, makine vb. mekanik teçhizatı 100 yıllık sel su seviyesinin üzerinde bir yüksekliğe yerleştirin.

 

Acil durumlarda birbirinden ayrı düşen bireyler için haberleşme planı geliştirin.

 

Bölge dışından bir kişiyi bağlantı kurulacak kişi olarak belirleyin.

 

Binayı boşaltmanız gerektiği zaman nerelere gidebileceğinizi önceden belirleyin.

 

Sel anında binayı boşaltmak için plan ve tatbikatlar yapın. Tüm bireylerin acil durumda nasıl hareket edeceğinden emin olun. Kaçış yolunu bilin.

 

Aranabilecek polis, itfaiye vb. birimlerin telefon numaralarını görünür bir yere asın.

 

Binadaki tüm bireylere nasıl ve ne zaman elektrik, gaz ve su vanalarının kapatılacağını öğretin.

 

Sigorta poliçesi vb. kıymetli evraklarınızı özel kasalara veya su geçirmez kaplara koyun.

 

Her yağmurda seli hatırlayın. Olası bir meteorolojik sel gözetleme ve uyarısı için hava durumu raporlarını ve haberleri takip edin.

 


Sel Sırasında;

 

Hava durumu raporlarını ve haberleri takip etmeye devam edin.

 

Sel çantanızı ve acil durumda kullanmak için hazırlandığınız malzemeleri yanınıza alın.

 

Size bağımlı kişileri, engellileri ve hayvanları unutmayın.

 

Gereksiz yere telefonu kullanmayın.

 

Tüm elektrikli ev aletlerini, şalterleri ve vanaları kapatın.

 

İstenildiğinde evden ayrılmaya ve belirtilen yere gitmeye hazır olun.

 


Eğer otomobilinizin üzerine bir elektrik teli düşerse, elektrik kesilene kadar otomobilin içinde kalın.

 

Yangın veya başka bir nedenle otomobili terk etmek zorundaysanız, ayaklarınız yer ile temas ettiğinde vücudunuzun hiç bir noktası otomobille temas etmeyecek şekilde araçtan atlayın.

 

Görünüşe aldanmayın. Dibini görmediğiniz hiçbir sel suyuna otomobil ile girmeyin, sel suları ile karşılaşınca durun ve başka bir yöne gidin. Unutmayın, dizinize kadar yükselmiş sel suyu otomobilinizi kaldırıp götürebilir. Kestirme yolları değil, belirlenmiş tahliye yollarını kullanın.

 

Arızalanan ve stop eden otomobili hemen terk edin. Otomobili itmeye kalkışmayın. Hızla yükselebilen sel suları otomobille birlikte sizi de sürükleyip götürebilir.

 

Yüksek bir yere çıkıp bekleyin. Unutmayın, elektriği sadece metal cisimler değil aynı zamanda kopmuş elektrik telleri ile temas halinde olabilecek su birikintilerinden, bahçe çitlerinden, ağaçlardan ve diğer ıslak cisimlerde iletir bu nedenle uzak durun ve dikkatli olun.

 

Dibi görünmeyen veya ayak bileğinize kadar yükselmiş sel sularına yürüyerek girmeyin. Çocuklarınızın su birikintilerinin çevresinde, mazgalların etrafında, kuru vadi vb. yerlerde oynamasına asla müsaade etmeyin.

 


Sel Sonrasında ;
Unutmayın, sel suları çekilmeye başlamadan önce tehlike geçmiş sayılmaz.

 

Yerel idare tarafından izin verilmedikçe evinize dönmeyin. Merak gidermek için afet bölgesine gitmeyin.

 

Binanız hala su ile çevrili ise içine girmeyin.

 

Komşunuza, yaşlı ve engellilere yardım edin.

 

Binanıza girmeden önce binayı temelden çatıya kadar çökme ve yıkılma tehlikesi için kontrol edin.

 

Ayrıca bölgedeki heyelan tehlikesini de göz önünde tutun.

 

Gaz kaçaklarını, yanıcı ve parlayıcı maddeleri düşünerek bina içlerini araştırırken meşale, fener, çakmak ve mum gibi ateşli aydınlatma araçları yerine ışıldak veya pilli el fenerleri kulanın.

 

Sel temizliği yapılırken, elektrik çarpmaları, karbonmonoksit zehirlenmesi, adale incinmeleri, termal stres, solunum zorlukları, kimyasal maddeler ile kirlenme, yangın, boğulma vb. gibi olaylar çok sık yaşanmaktadır.

 

Yangın tehlikesi için gaz ve su borularında kırık ve patlak; su altında kalmış elektrik kabloları ve elektrikli araçların olup olmadığını kontrol edin.

 

Sigorta işlemleriniz için tahrip olan binanızın ve eşyalarınızın resimlerini çekin.

 

Sel suları ile evinize taşınabilecek olan kimyasal maddeler ve zehirli yılanlara dikkat edin.

 

Birikintileri uzun bir sopa ile kontrol edip uzaklaştırın.

 

Su basmış olan yerlerdeki elektrikli aletlere dokunmayın. Bu aletleri kontrol edilmeden ve kurutulmadan önce kullanmayın. Eğer ıslak değilseniz elektriği ana şalterden kesin.

 

Şehir elektriği kesilmiş ışıklar veya lambalar donuklaşmış ya da titrek bir hal almış ise bir lamba hariç tüm elektrikli aletleri kapatın.

 

Kopmuş hiç bir kabloya dokunmayın. Elektriğe kapılmış kimseleri çekip kurtarma yerine elektriği kesmeye çalışın.

 


Sel yolun bir kısmını sürükleyip götürmüş veya çökertmiş olabilir. Su ile kaplanmış yollara girmeden önce yolun derinliğini kontrol edin.

 

Selden etkilenmiş yiyecekleri, sel suları ile taşınmış sebze ve meyveleri imha edin. Şişe suyundan başka su içmeyin. Kuyu sularını ancak kuyudan belli bir süre su çektikten ve kaynattıktan sonra kullanın.

 

Her yağmurda seli hatırlayın. Sele karşı almış olduğunuz önlemleri, hazırlıkları ve planlarınızı bir değerlendirmeye tabi tutun, eksiklerinizi tamamlayın ve planlarınızı geliştirin,sel yataklarına yeniden ev yapmayın.

 

               Acil Durum İletişim Planı 


Sel sırasında birbirinden ayrılan aile fertleri için tekrar bir araya nasıl geleceği konusunda plan yapın.
Sel felaketinin gerçekleşmesi anında aile üyelerinin birbirlerine kolayca ulaşabilmeleri için , bu felaketten etkilenmeyecek bir tanıdığınızı belirleyin. Bu kişi ailenin diğer fertlerine sizin nerede olduğunuzu bildirebilir. 
Ailenin diğer üyelerinin bu kişinin ismini , telefonunu ve adresini bildiğinden emin olun . 
Bütün aile üyelerinin sel ve ya su baskınından sonra ne yapacaklarını bildiklerinden emin olun . 
Aile üyelerine elektriği ,suyu , doğalgazı nasıl ve ne zaman kapatacaklarını öğretin. Çocuklarınızın bu görevi üstlenebilecek olgunluğa sahip olmaları gerekir.Bunu unutmayın. 
Çocuklarınıza ve ailenin diğer üyelerine itfaiye,polis ve acil durumlarda aranabilecek diğer yerleri nasıl ve ne zaman aramaları gerektiğini öğretin. 

 

 

 

Sel Felaketinde İhtiyaç Duyulabilecek Malzemeler 

El feneri ve ekstra piller 
Taşınabilir ve pille çalışan radyo ve ekstra piller 
İlk yardım malzemeleri ve kullanım kılavuzu 
Acil durumlar için yiyecek ve içecekler 
Elektrikle çalışmayan konserve açacağı 
Gerekli ilaçlar 
Nakit para ve kredi kartı 
Sağlam su geçirmez ayakkabılar 

 

 

 

Seller Toplum Sağlığını Nasıl Etkiler?

Öncelikle ilk günlerde boğulma, trafik kazası dahil çeşitli travmalar ve elektrik çarpmalarına bağlı ölüm ve hastalıklara yol açar. 
Selin ardından etkilenen insanların toplu olarak yer değiştirmesi, yeni sorunlar için de bir zemin oluşturur. Bu insanların sağlıklı suya ulaşamaması, en temel problemdir ve suyla ,gıdayla bulaşan hastalıklar artar. Ayrıca geçici yerleşim yerlerinde kalabalık ortamlarda, hava yoluyla bulaşan hastalıklar da hızla yayılır. Bu koşullarda yaşayan çocuklarda ise, kızamık ve akut solunum yolu enfeksiyonları beklenir. Hava yolu ile bulaşan hastalıklar, kendi evlerinde yaşayan insanlar için de sorun oluşturur. 

Sel ile bulaşıcı/salgın hastalık ilişkisi, şöyle seyretmektedir;

İlk üç gün, bulaşıcı/salgın hastalık pek görülmez.

Dördüncü günden dördüncü haftaya kadar olan bölümde, bulaşıcı hastalıkların görülmesi, sık karşılaşılan bir durumdur. Genellikle sel bölgesinde, selden önce tek, tek bulunan hastalıkların salgın yaptığı görülmektedir.

Dördüncü haftadan sonra kuluçka süresi uzun olan hastalıklar, bu dönemde görülür. 

Hangi hastalıklar görülür?

Öncelikle su ve besin kaynaklı ishalli hastalıkların ortaya çıkmasını bekleriz. Burada temel etken, elektrik, su, kanalizasyon gibi altyapıların zarar görmesi, özellikle de sağlıklı içme ve kullanma suyu sağlanmasında görülen aksaklıklardır.

Bir başka temel etmen, vektör üreme alanlarının artmasıdır. Bu durum da, vektörlerle bulaşan hastalıkların artmasına yol açar. Örneğin, sivrisinek üreme alanlarında bir artış olması, sıtma olgularını artırır. Yine, fare gibi kemiriciler sel ortamında artar ve fare idrarının sel sularına karışması da, bütünlüğü bozulmuş ciltlere temas ile “leptospiroz” dediğimiz hastalığa neden olur. Atık sularının içindeki sıvı ve katı atıkların cilde temas etmesi sonucu deri enfeksiyonlarının da artmasını bekleriz. 

Selin ev ve ev eşyalarını etkilemesi, sel geçtikten sonra da etkili olur. Bu etkileme, sağlık sorunlarını uzun döneme yayar. Bu arada, sel sırasında yaşanan sağlık sorunlarının zamanında tedavi edilmemesi, sağlık sorunlarını ağırlaştırır, komplikasyonlara yol açar, tedaviyi zorlaştırır.

Peki, neler yapılabilir?

Sel riski olan bölgede, hangi sağlık sorunlarının yaşanabileceği önceden değerlendirilmelidir. Düzenli bir bilgi toplama sistemine sahip olmak, kritiktir. Yoksa, oluşturulmalıdır. Bu salt bürokratik bir işlem olarak kabul edilmemelidir; bununla, olası hastalıkların/sağlık sorunlarının erken belirlenmesi ve zamanında müdahalesi mümkün hale gelir.

Selden etkilenen evlerde yaşayanlar her gün ziyaret edilerek, sağlık sorunları izlenmelidir.

En önemli ihtiyaç, sudur. Sel bölgesindekilere, günlük ihtiyacı kadar temiz su sağlanmalıdır. Su dezenfeksiyonu için en kolay ve en hızlı etki gösteren yöntem klor uygulamasıdır. Suların sürekli dezenfeksiyonu sağlanmalı, sağlıklı olmayan sular için, evlere klor tabletleri dağıtılmalıdır.

Halk, kaynağını bilmediği suları içmeme konusunda uyarılmalıdır. Sel sularının ciltle temasının önlenmesi konusunda eğitim yapılmalı, bu durumla karşılaşmış insanların ciltlerini sabunlu suyla yıkaması önerilmelidir.

 

Kaynaklar:

 

Britannica Ansiklopedisi

 

Zaman Gazetesi 25 Ekim 2011

 

www.haberler.gen

 

http://www.turkcebilgi.com/ansiklopedi/sel

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Son Üyeler

You are here